Sveits strammar inn etter spionskandale

Ein ny nasjonal strategi er på trappene med mål om å stanse tjuveri av særleg høgteknologisk kunnskap. Særleg forsking på område som kunstig intelligens, kvanteteknologi er prekært å beskytte, ifølgje utgreiinga som er gjort på oppdrag for paraplyorganisasjonen for sveitsiske universitet.

Ifølgje SWI er det no eitt år sidan iranaren Mohammad Abedini vart arrestert for spionasje. Han hadde då arbeidd i fleire år for det nasjonale instituttet for teknologiforsking i Lausanne (EPFL). Han vart utlevert til Iran i det som skal ha vore ei utveksling.

— Ikkje ei øy

— Over heile verda er universiteta mål for etterretningstenester og andre statlege aktørar, særleg der det føregår cutting edge teknologiforsking, seier Günther Dissertori, som er rektor ved ETH i Zürich og leiar av arbeidsgruppa som har kome med forslag til ny strategi.

— Sveits er ikkje ei øy, trass alt, legg han til.

Ein rapport den sveitsiske etterretningstenesta la fram i 2025 er er Kina og Russland dei største spionasjetruslane i Europa, ifølgje SWI. 

I Sveits skal begge desse landa ha bygd opp nettverk av agentar som målretta jobbar mot høgskolar, universitet og andre forskingsinstitusjonar.

Eigne einingar

Eit forslag til tiltak for å møte trusselen går ut på etablere eigne einingar på alle universitet med særskilt ansvar for å trygge kunnskapen. Tanken er at desse gruppene skal evaluere risiko når forskarar ønsker å samarbeide eller utveksle informasjon med høgrisikostatar. 

Måtar å avgrense tilgang til sensitive data, IT-system og laboratorium er også ein del av pakken.

Det topprangerte universitetet ETH Zürich har allereie innført strengare tryggleikstiltak. Universitetet ønsker å sikre at sensitiv teknologi som kan ha både sivil og militær bruk ikkje hamnar i høgrisikoland som Russland, Iran, Syria og Kina. Prosjektsøknader frå desse landa, og særleg knytt til kunstig intelligens, nanoteknologi, GPS og kommunikasjon er no underlagt streng kontroll og kan bli avviste.